Keynote Hans Mommaas

‘Hoe vinden we de win-win?’

“Misschien zit u hier wel op de verkeerde plek”, zegt de directeur van het Nationaal Planbureau voor de Leefomgeving tegen de zaal. Toen hij naar Haarlem vertrok zag hij overvolle treinen met schoolkinderen op weg naar Den Haag, naar de klimaatmars. “Ze hebben groot gelijk, die kinderen. Misschien had u ze als bestuurders van Noord-Holland wel moeten steunen, nietwaar?”

Kennisdeling

Het is een klein grapje aan het begin van een soepele en bevlogen presentatie van Mommaas. Een presentatie die vooral neerkomt op een pleidooi voor kennis en het delen van kennis. “Kom je provinciehuis uit. Zet samenwerkingen op, zet kennisgemeenschappen op, zoek de samenleving op.”

Innovatieve omgeving

In vogelvlucht behandelt Mommaas de grote opgaven waar de provincie voor staat. Hij wijst daarbij vooral op de winst die we kunnen behalen als we over de grenzen van opgaven, sectoren en beleidslagen heen kunnen kijken. Mommaas: “De wereld kijkt naar ons, hoe we het aanpakken. Waarom denkt u dat de Chinezen hier komen kijken hoe wij het doen? Ze hebben vooral interesse in onze kennis. In ons vermogen om de opgaven waar we voor staan ruimtelijk in te passen in onze kleine delta.”

Niet makkelijk

Hij heeft het niet doorgerekend, dus hij brengt het met de nodige reserve, zegt hij met ingehouden ironie. Maar het in samenhang oplossen van transitie-opgaven “gaat waarschijnlijk niet echt makkelijk lukken”. Neem bijvoorbeeld de energietransitie. Alles wat je op dat gebied doet heeft ook gevolgen voor de infrastructuur in de provincie. En op dat niveau heb je ook te maken met een landelijke agenda. “We zullen voortdurend moeten schakelen tussen bestuurslagen. Dat is ingewikkeld. We moeten manieren vinden om die gesprekken te voeren. Hoe vinden we de win-win?”

Slimme regels

“Hoe nu verder”, vraagt Mommaas aan de zaal. “Hoe regelen we de regie? Gaan we voor centrale regie of voor decentrale regie?” Centrale regie is niet meer van deze tijd, zegt hij. De tijd waarin we in één grote streek de Deltawerken konden aanleggen is voorbij. Maar decentrale regie voeren is lastig. “Dat zullen we slim moeten doen. Het gaat niet om minder of méér regels, het gaat om slimme regels. Om productieve regels. De regie ligt langs de hele keten, bij alle kleine institutionele knopjes waar je aan kunt draaien. En dan niet zomaar dingen bij elkaar over de schutting gooien, maar productief samenwerken.”

Ga door met praten

Vandaag zien we daar al een mooi voorbeeld van, zegt Mommaas tot slot, en hij wijst op het publiek in de zaal. “Ik ben ontzettend blij dat u elkaar op dit congres gevonden heeft. Kijk, de inhoud, de opgave waar we voor staan, die kennen we nu. Nu moet u van het ‘wat’ naar het ‘hoe’. Maar het is in ieder geval al fantastisch dat u er samen over praat. Ga daar vooral mee door. De kwaliteit van leven in deze mooie provincie zal voor een belangrijk deel afhankelijk zijn van uw gesprekken.”

Richard Derks
Voeg toe aan selectie